OCAK AYI: RAHİM AĞZI (SERVİKS) KANSERİ FARKINDALIK AYI
Ocak ayı Rahim Ağzı KanseriFarkındalık Ayı olarak belirlemiş olup dünyanın birçok ülkesinde hastalığadikkat çekmek üzere Farkındalık etkinlikleri düzenlenmektedir Ülkemizde de bu farkındalıketkinlikleri tüm illerimizde yapılarak halkımıza bu konuda bilinçlendiriptarama programlarımız tanıtılmaktadır.
Rahim Ağzı Kanseri Neden Önemli?
· Rahim ağzı kanseri önlenebilen birhastalıktır.
· Rahim ağzı kanseri erken teşhisedildiğinde %100 tedavi edilebilir bir kanser türüdür.
· Rahim ağzı kanserinden ölüm tamamenengellenebilir durumdadır.
· Düzenli rahim ağzı kanseri taramasındangeçen bir kadının, rahim ağzı kanserinden ölmeyeceği söylenebilir.
· Risk faktörleri
30 yaşınüzerinde olup tedavi edilmemiş Human Papilloma Virüs (HPV) ve/veya cinsel yollabulaşan diğer enfeksiyonlarınız var ise. (HPV, rahim ağzı kanseri de dahilolmak üzere en az altı kanser türüne neden olabilen, cinsel yolla bulaşanyaygın bir virüstür.)
· Erken yaşta (16 yaş öncesi) aktif cinselyaşama başladıysanız.
· Birden fazla seks partneriniz var ise.
· Düzenli şekilde rahim ağzı kanser taramalarıyaptırmıyor iseniz.
· Sigara içiyorsanız.
· Meyve ve sebzeyi az tüketmek şeklinde birbeslenme alışkanlığınız var ise.
· Düşük sosyoekonomik düzeye mensup iseniz.
· Uzun süre (5 yıldan fazla) doğum kontrolhapı kullanma öykünüz var ise.
· Zayıflamış bağışıklık sistemi (İnsan İmmünYetmezlik Virüsü/HIV gibi) söz konusu ise.
· Aşırı kilolu veya obez iseniz.
· Rahim ağzı kanseri olan bir kız kardeşveya anne gibi yakın bir akrabanız varsa.
· Doğumdan önce dietilstilbestrol'e (DES)maruz kalmış iseniz.
Belirtileri
· Vajinadan artan miktarda veya alışılmadık türdeakıntı geliyorsa
· Sırt, bacak veya kadın cinsel organlarınınolduğu bölgede ağrı gözleniyorsa
· Yorgunluk, kilo kaybı, iştahsızlıkgelişmişse
· Tek ya da iki bacakta şişkinlik varsa
· İdrar yaparken ağrı gözleniyorsa
· Normal adet dönemi dışındaki zamanlardalekelenme tarzında hafif kanama oluyorsa
· Normalden daha uzun süren veya daha ağırolan âdet kanaması söz konusu ise
Erken Teşhis
Ülkemizde uygulanan ulusalkanser tarama programı uyarınca, tarama standartlarımız doğrultusunda 30-65 yaşaralığındaki kadınlara her 5 yılda bir HPV ve Pap Testi uygulanmaktadır.HPV testine göre, rahimağzı kanseri yapan virusu taşımadıkları, Pap-smeartestine göre, alınan sürüntüde kanser öncülü hücrelerin olmadığı bilgisiverilir. Bu sonuçlar rahim ağzı kanseri olmadığını veya ileride aslaolmayacağını garantilemez.
Kişi, 5yıl sonra tekrar rahim ağzı kanseri taramasına davet edilir.
Tarama Testleri Nerelerde Yapılabilir?
Ülkemizde rahim ağzı kanseritaramaları ÜCRETSİZ olarak KanserErken Teşhis, Tarama ve Eğitim Merkezlerinde (KETEM, Aile Sağlığı Merkezlerinde(ASM), Toplum Sağlığı Merkezlerinde (TSM) ve Sağlıklı Hayat Merkezlerinde (SHM)yapılmaktadır.
Bakanlığımız ve Bilimkurulunun hazırlamış olduğu COVID-19 pandemisinde Enfeksiyon Kontrol ÖnlemleriRehberi doğrultusunda gerekli önlemler alınarak kanser taramaları devametmektedir.
Korunma
· HPV’nin en çok kanser yapan tiplerinekarşı geliştirilen ve koruyuculuğu yüksek olan aşılar mevcuttur. Dünya SağlıkÖrgütü, rahim ağzı kanserine karşı 9-14 yaşlarındaki kız çocuklara aşıyapılmasını önermektedir.
· 30 yaşından itibaren tarama testlerinidüzenli bir şekilde yaptırmak.
· Güvenli cinsel ilişki konusunda eğitimalmak.
· Cinsel aktivite sırasında prezervatif(kondom) kullanmak.
· Erkeklerin sünnet olması.
· Sigara kullanmamak.
·