KolorektalKanser Farkındalık Ayı

.     Ülkemizdekanser taramalarının yapılması ve dolayısıyla kanser vakalarına bağlı ölümleriazaltmak amacıyla Kolorektal Kanser Taraması Ulusal Standartlarıbelirlenmiştir. 50-70 yaş arasında kadın ve erkek nüfusa Kanser Erken Teşhis,Tarama ve Eğitim Merkezleri (KETEM), Toplum Sağlığı Merkezleri (TSM), SağlıklıHayat Merkezleri (SHM) ve Aile Sağlığı Merkezlerinde (ASM) gaitada gizli kankiti yardımıyla hızlı, pratik ve güvenilir bir şekilde 2 yılda bir ücretsizolarak tarama yapılmaktadır. 50-70 yaş arasında her 10 yılda bir de kolonoskopiile tarama önerilmektedir. Akabinde GGT pozitif olan kişiler uygunstandartlarda kalite kriterlerine göre teşhis merkezlerimizeyönlendirilmektedir.

Risk Faktörleri

Kolorektal (KalınBağırsak) kanserinin değiştirilebilir risk faktörleri şunlardır:

• Aşırı kilolu veya obez olmak
• Fiziksel olarak aktif olmamak
• Fazla miktarda işlenmiş (sosis, salam ve benzeri) veya işlenmemiş kırmızı et (sığır, kuzu, karaciğer ve benzerleri) tüketimi
• Sigara dahil tütün ürünlerinin kullanımı
• Fazla alkol kullanımı

Kolorektal (KalınBağırsak) kanserinin değiştirilemez risk faktörleri şunlardır:

• İleri yaş
• Kişinin kalın bağırsak polipleri veya kalın bağırsak kanseri öyküsü olması
• Kişinin inflamatuvar bağırsak hastalığı (Ülseratif kolit veya Crohn hastalığı) öyküsü olması
• Ailede kalın bağırsak polipleri veya kalın bağırsak kanseri öyküsü
• Kalıtsal bir sendromun olması
• Tip 2 diyabet hastası olma

Belirtiler

Kolorektal (KalınBağırsak) kanserlerinde en sık görülen belirtiler şunlardır;

• Bağırsak alışkanlıklarında ishal-kabızlık gibi değişikliklerin meydana gelmesi ve bu değişikliklerin birkaç günden uzun sürmesi
• Bağırsakta tam boşalmama hissi
• Dışkıda kan (parlak ya da koyu kırmızı), veya dışkı renginde koyulaşma
• Karında şişkinlik, kramp tarzında ağrı veya gaz şikâyeti
• Bilinen bir neden olmaksızın kilo kaybı
• Güçsüzlük ve yorgunluk

Tanı

50 yaş üstündeki kişiler taranmalı ve kolorektal kanser içinartmış riski olan kişiler ise daha erken tarama programına alınmalıdır.

Tedavi

Kolorektal (Kalın Bağırsak) kanserinde cerrahi, ilaç tedavisi(kemoterapi) ve ışın tedavisi (radyoterapi) gibi farklı tedavi seçenekleriuygulanmaktadır.

Korunma

• Sağlıklı kiloda kalmak ve bunu sürdürmek
• Taze meyve ve sebze ağırlıklı beslenmek.
• Posa içeriği yüksek besinlerin tüketimi arttırmak. Posa içeriği en yüksek besinler sırasıyla; kuru baklagiller, tahıllar, sebze-meyvelerdir.
• Günde 30-60 dakika orta düzeyde fiziksel aktivite yapmak (tempolu yürüyüş, bisiklete binme gibi)
• Sigara ve alkol kullanmamak